Nectarist - 17 / Mar / 2026
De laatste jaren duikt het steeds vaker op: de stelling dat honingbijen een bedreiging vormen voor wilde bijen. Het is een begrijpelijke bezorgdheid, zeker omdat veel soorten wilde bijen onder druk staan. Tegelijk is dit beeld vaak te simplistisch en mist het belangrijke nuance.
De laatste jaren duikt het steeds vaker op: de stelling dat honingbijen een bedreiging vormen voor wilde bijen. Het is een begrijpelijke bezorgdheid, zeker omdat veel soorten wilde bijen onder druk staan. Tegelijk is dit beeld vaak te simplistisch en mist het belangrijke nuance.
Het klopt dat er studies bestaan die aantonen dat in bepaalde omstandigheden competitie kan ontstaan tussen honingbijen en wilde bijen, met name wanneer er een hoge concentratie aan honingbijenkolonies aanwezig is in een omgeving waar weinig bloemen beschikbaar zijn. In dergelijke situaties kan er tijdelijk druk ontstaan op nectar- en stuifmeelbronnen.
Maar dit is sterk afhankelijk van de context en kan niet zomaar veralgemeend worden.
Wanneer we kijken naar de ecologie van beide groepen, zien we een belangrijk verschil in timing. Wilde, solitaire bijen zijn voornamelijk actief in het vroege voorjaar, van maart tot mei. Veel soorten hebben een korte levenscyclus en zijn tegen de zomer al verdwenen.
Honingbijen daarentegen bouwen hun kolonie geleidelijk op en bereiken hun grootste populatie en activiteit pas in juni en juli. In de praktijk betekent dit dat beide groepen vaak niet eens gelijktijdig piekactiviteit vertonen.
Ook hun voedselkeuze verschilt aanzienlijk. Honingbijen zijn generalisten die efficiënt op zoek gaan naar massaal bloeiende bronnen zoals lindebomen of koolzaadvelden.
Wilde bijen zijn vaak veel selectiever en zelfs gespecialiseerd in bepaalde plantensoorten. Daardoor maken ze niet noodzakelijk gebruik van dezelfde bloemen.
Daarnaast is er een groot verschil in actieradius. Solitaire bijen bewegen zich meestal binnen een straal van 100 tot 300 meter rond hun nest en zijn dus sterk afhankelijk van de onmiddellijke omgeving.
Honingbijen kunnen daarentegen tot 3 kilometer ver vliegen en benutten het landschap op een veel grotere schaal. Dit betekent dat hun impact en gedrag zich op een ander niveau afspelen.
In de meeste situaties is er geen sprake van directe verdringing. Problemen kunnen zich enkel voordoen wanneer verschillende factoren samenkomen: een beperkte beschikbaarheid aan bloemen, gecombineerd met een hoge dichtheid aan honingbijenkolonies.
Maar ook dan is de onderliggende oorzaak niet de aanwezigheid van honingbijen op zich, maar eerder een gebrek aan voldoende en diverse voedselbronnen.
De grootste druk op wilde bijen komt voort uit structurele problemen zoals het verlies aan bloemrijke habitats, het verdwijnen van nestgelegenheid, het gebruik van pesticiden en de verstedelijking van het landschap.
Dit zijn factoren die alle bestuivers treffen, niet alleen wilde bijen.
Vanuit Nectarist houden we hier expliciet rekening mee. Wij kiezen er bewust voor om bijenkasten te spreiden in samenwerking met bedrijven, zodat de druk op de omgeving beperkt blijft en de draagkracht van de habitat gerespecteerd wordt.
Die spreiding helpt bovendien om andere risico’s, zoals de impact van de Aziatische hoornaar, beter op te vangen.
Wij zien honingbijen niet als een probleem, maar eerder als een indicator. Ze geven ons waardevolle informatie over de kwaliteit van het landschap.
Als er voldoende nectar en stuifmeel aanwezig is, profiteren zowel honingbijen als wilde bijen. Wanneer dat niet het geval is, wijst dat op een breder probleem dat alle bestuivers treft.
De discussie zou daarom niet moeten gaan over honingbijen versus wilde bijen, maar over hoe we samen een omgeving kunnen creëren waarin alle bestuivers voldoende voedsel en ruimte vinden.
Meer bloemen, meer diversiteit en meer aandacht voor biodiversiteit vormen daarbij de sleutel.
Honingbijen zijn geen vijand van wilde bijen. Ze maken deel uit van hetzelfde ecosysteem.
De echte uitdaging ligt in het herstellen en versterken van dat ecosysteem, zodat alle bestuivers opnieuw kunnen floreren. En daar willen wij met Nectarist actief aan bijdragen.